每天成语
background texture
< 不由自主熙熙攘攘 >

指手画脚

*Phần giải thích trên trang này được AI tạo ra. Vui lòng lưu ý có thể có thông tin chưa chính xác.

1. Thông tin cơ bản

  • Pinyin: zhǐ shǒu huà jiǎo
  • Bản dịch tiếng Việt: Chỉ thủ họa cước
  • Cấu tạo thành ngữ: 「指」（Chỉ trỏ, dùng ngón tay trỏ vào một hướng hoặc vật nào đó）＋「手」（Tay）＋「画」（Vẽ, ở đây chỉ việc khua tay tạo ra các động tác trong không trung）＋「脚」（Chân）
  • Ý nghĩa: Vốn dĩ chỉ việc khua tay múa chân khi nói chuyện để diễn tả ý tứ, nhưng ngày nay chủ yếu được dùng với nghĩa tiêu cực để chỉ việc một người đứng ngoài đưa ra những chỉ thị hoặc phê bình hống hách, thiếu trách nhiệm trong khi bản thân không thực sự bắt tay vào làm.

2. Ý nghĩa chi tiết và sắc thái

「指手画脚」 bao gồm các sắc thái sau.

  • Sự can thiệp thiếu trách nhiệm: Chỉ thái độ của một người đứng ở vị trí bàng quan, không trực tiếp làm việc nhưng lại đưa ra các chỉ thị hoặc phê bình.
  • Thái độ ngạo mạn: Hàm chứa sắc thái coi thường đối phương, tỏ vẻ ta đây là người hiểu biết hoặc có quyền lực.
  • Cử chỉ vật lý (Nghĩa gốc): Đôi khi chỉ đơn giản là việc khua tay múa chân khi nói chuyện do phấn khích, nhưng trong ngữ cảnh hiện đại, nghĩa tiêu cực chiếm ưu thế tuyệt đối.

3. Cách dùng

「指手画脚」 chủ yếu được dùng trong các bối cảnh sau.

  • Phê bình trong công việc: Dùng để bày tỏ sự bất mãn khi cấp trên hoặc người ngoài không hiểu rõ tình hình thực tế nhưng lại đưa ra những ý kiến thiếu trách nhiệm.
    • Ví dụ:「你既然不了解具体情况，就不要在这里指手画脚。」
      （Nếu anh đã không hiểu rõ tình hình cụ thể thì đừng ở đây chỉ thủ họa cước nữa.)
  • Sự can thiệp vào đời tư: Phê phán việc người thân hoặc bạn bè can thiệp quá sâu vào các quyết định cá nhân như kết hôn, công việc.
    • Ví dụ:「这是我自己的生活，不需要别人对我指手画脚。」
      （Đây là cuộc sống của riêng tôi, không cần người khác phải chỉ thủ họa cước vào.)
  • Mô tả điệu bộ khi nói (Nghĩa gốc): Dùng trong văn chương để miêu tả một nhân vật đang hào hứng hoặc đắc ý khi kể chuyện.
    • Ví dụ:「他兴奋地向大家指手画脚，描述刚才发生的趣事。」
      （Anh ấy phấn khích khua tay múa chân kể cho mọi người nghe về chuyện thú vị vừa xảy ra.)

Ví dụ khác:

  1. 与其站在旁边指手画脚，不如过来帮把手。
    （Thay vì đứng bên cạnh chỉ tay năm ngón, chi bằng anh lại đây giúp một tay đi.）
  2. 有些网友总是喜欢在评论区对别人的穿着指手画脚。
    （Có một số cư dân mạng luôn thích vào phần bình luận để phê phán hống hách về cách ăn mặc của người khác.）
  3. 真正的专家会提出建设性的意见，而不是随意指手画脚。
    （Một chuyên gia thực thụ sẽ đưa ra những ý kiến mang tính xây dựng chứ không phải tùy tiện chỉ thủ họa cước.）
  4. 我不喜欢那种只会指手画脚，却没有任何实际行动的人。
    （Tôi không thích loại người chỉ biết chỉ tay ra lệnh mà không có bất kỳ hành động thực tế nào.）

4. Bối cảnh văn hóa và lưu ý

  • Biến thể chữ viết: Thành ngữ này có thể được viết là 指手画脚 hoặc 指手划脚, cả hai đều có ý nghĩa hoàn toàn giống nhau. Chữ Họa (画) và Hoạch (划) ở đây đều chỉ động tác khua tay.
  • Bối cảnh xã hội: Trong xã hội Á Đông, nơi coi trọng Thể diện (面子) và quan hệ trên dưới, thành ngữ này thường được dùng để phản kháng lại những 'nhà quản lý vô năng' hoặc 'họ hàng hay xía vào chuyện người khác'.
  • Nguồn gốc: Xuất hiện trong nhiều tiểu thuyết cổ điển như Thủy Hử Truyện (水浒传) thời Minh và Hồng Lâu Mộng (红楼梦) thời Thanh. Ban đầu nó chỉ mô tả điệu bộ, nhưng dần dần chuyển sang nghĩa tiêu cực như hiện nay.

5. Thành ngữ tương tự và trái nghĩa

6. Tóm tắt

Thành ngữ **Chỉ thủ họa cước (指手画脚)** tuy có nghĩa gốc là dùng điệu bộ cơ thể để hỗ trợ diễn đạt, nhưng trong tiếng Hán hiện đại, nó gần như luôn mang sắc thái phê phán. Nó dùng để mô tả những người thích can thiệp vào việc của người khác, ra lệnh một cách tùy tiện hoặc phê bình không căn cứ. Trong tiếng Việt, nét nghĩa này tương đồng với cách nói 'chỉ tay năm ngón'.

Hướng dẫn sử dụng tính năng 造句

Luyện 造句📝

Hãy viết câu dùng 指手画脚!

0/50